Gorgonzola — voor sommigen dé blauwschimmelkaas, voor anderen een verworven smaak. In elk geval een van de oudste en beroemdste Italiaanse kazen, gemaakt van koemelk en herkenbaar aan de blauwgroene aderen die door de witte massa lopen. Maar wat is gorgonzola precies, wat is het verschil tussen Dolce en Piccante, en mag je hem eten tijdens de zwangerschap? We leggen het uit.
Wat is gorgonzola precies?
Gorgonzola is een Italiaanse blauwschimmelkaas met DOP-status (Denominazione di Origine Protetta). Hij mag alleen geproduceerd worden in een vast gebied: de Italiaanse regio’s Piemonte en Lombardije. De naam komt van het dorpje Gorgonzola, vlakbij Milaan, waar de kaas al sinds de 9e eeuw zou worden gemaakt.
Hij wordt uitsluitend gemaakt van koemelk, en krijgt zijn karakteristieke blauwgroene aderen door de toevoeging van de schimmel Penicillium roqueforti — dezelfde familie als die je terugvindt in Roquefort en Stilton, maar met een eigen Italiaans karakter.
Gorgonzola Dolce of Piccante: wat is het verschil?
Er zijn twee officiële DOP-varianten:
- Gorgonzola Dolce: jong (50-150 dagen gerijpt), zacht en romig. Mild van smaak, bijna boterachtig, met een lichte zoete tot zilte blauwschimmel-toon. Smeerbaar van structuur.
- Gorgonzola Piccante (ook wel Naturale of Stagionato): langer gerijpt (80-270 dagen), steviger, droger en veel pittiger. De blauwschimmel komt sterker door en de smaak is intens, scherp en hartig.
Voor wie nieuw is in blauwschimmelkazen: begin met Gorgonzola Dolce. De zachte, smeerbare structuur en mildere smaak maken hem een toegankelijke kennismaking. Onze Gorgonzola Dolce is hier perfect voor. Voor de liefhebber van pittige kaas: kies onze Gorgonzola.
Een minder bekende maar fascinerende blauwader: lees ons artikel over Shropshire Blue, de Britse blauwschimmel met oranje kleur.
Hoe wordt gorgonzola gemaakt?
Het maakproces verschilt op een paar belangrijke punten van andere kazen:
- Koemelk: gepasteuriseerd (dit is wettelijk verplicht voor gorgonzola DOP).
- Schimmel toevoegen: Penicillium roqueforti-sporen worden bij het stremmen aan de melk toegevoegd.
- Prikken: na een paar weken rijping worden de wielen met lange metalen naalden geprikt. Zuurstof komt zo bij de schimmel, die kan dan groeien en de typische blauwgroene aderen vormen.
- Rijping: in vochtige kelders bij precies de juiste temperatuur. Hoe langer, hoe sterker en droger.
- DOP-controle: elk wiel krijgt een gemarkeerd folie als bewijs van herkomst.
Gorgonzola, Roquefort, Stilton: wat is het verschil?
Drie van de bekendste blauwschimmelkazen ter wereld — alle drie iconisch, alle drie verschillend:
- Gorgonzola (Italië, koemelk): romig en relatief mild bij Dolce, intens bij Piccante. Vol en zacht.
- Roquefort (Frankrijk, schapenmelk): pittig, ziltig, met een uitgesproken schapen-toets. Rijpt in de natuurlijke grotten van Roquefort-sur-Soulzon.
- Stilton (Engeland, koemelk): kruimelig, droger, met een eigen Engelse, nootachtige stijl. Klassiek bij portwijn.
Alle drie passen ze op een goede kaasplank — maar elk met een eigen rol.
Is gorgonzola gezond?
Net als andere gerijpte koemelkkazen is gorgonzola rijk aan eiwit, calcium en vitamine B12. Een paar specifieke punten:
- Penicillium-schimmel: de blauwschimmel produceert van nature stoffen die kunnen helpen tegen ontstekingen — al wordt dit effect in een klein stukje kaas niet echt benut.
- Lactose: bij Piccante-rijpingen is bijna alle lactose afgebroken; Dolce bevat nog een klein beetje.
- Zout en vet: gorgonzola is vrij zout en vet. Geniet met mate.
- Eiwit: ongeveer 19-22 gram per 100 gram — fijn voor wie eiwit zoekt in een hartige snack.
Gorgonzola tijdens zwangerschap: wat is het advies?
Het advies is: vermijd Gorgonzola tijdens de zwangerschap. Blauwschimmelkazen vallen in de categorie “zachte schimmelgerijpte kazen”, waarin Listeria monocytogenes kan overleven — zelfs als de melk gepasteuriseerd is. Door de vochtige, schimmelige structuur en lagere zoutconcentratie kan deze bacterie zich vermenigvuldigen, en dat is voor een ongeboren kind een serieus risico.
Dit advies komt overeen met de richtlijnen van het Voedingscentrum en het RIVM. Voor een veilige Italiaanse harde kaas tijdens de zwangerschap: kies voor Parmigiano Reggiano (langer dan 12 maanden gerijpt) — die is wél veilig. Lees ook ons artikel over wat is parmezaanse kaas voor meer uitleg over kazen tijdens de zwangerschap.
Lees ook onze gids over kaas tijdens de zwangerschap — daar leggen we per kaassoort uit wat wel en niet kan.
Waar is gorgonzola lekker bij?
Gorgonzola is een van de meest veelzijdige kazen op de plank en in de keuken. Klassieke toepassingen:
- Op een kaasplank: serveer met peren, vijgen of honing — de zoete tonen verzachten de pittigheid.
- In risotto: gorgonzola smelt prachtig en geeft een romige binding met intense smaak.
- In een pasta-saus: gnocchi met gorgonzola is een Italiaanse klassieker. Ook met walnoten.
- Op pizza: een van de vier kazen in de bekende quattro formaggi.
- Met een glas wijn: een zoete dessertwijn (Sauternes, Moscato), een stevige rode (Amarone, Barolo) of een witte Italiaanse wijn passen alle drie.
- In een salade: combineer met peer, walnoten en rucola.
Tip: haal gorgonzola een half uur voor het serveren uit de koelkast. Op kamertemperatuur komen de aroma’s pas echt tot hun recht.
Meer ideeën in ons artikel over de perfecte kaasplank samenstellen.
Meer pairings in ons artikel over kaas en wijn.
Onze gorgonzola
Bij Cheese In A Box hebben we beide klassieke varianten in huis: de mildere Gorgonzola Dolce voor wie nieuw is of een romige variant zoekt, en de meer uitgesproken Gorgonzola voor de liefhebber van karakter. Vers gesneden op bestelling, vacuüm verpakt en gekoeld bezorgd.
Combineer met andere Italiaanse kazen op een mooie plank: onze Parmigiano Reggiano en Pecorino vormen samen met gorgonzola een prachtige Italiaanse driehoek. Of kies voor ons kaasabonnement en ontdek elke maand een nieuwe combinatie.
Sterk in onze winkel: lees ook ons artikel wat is boerenkaas.
